(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.10. అధ్యాయః 010
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధం॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 9-10-0x(5103)(60646)
తస్మిన్విలులితే సైన్యే వధ్యమానే పరస్పరం।
ద్రవమాణేషు యోధేషు విద్రవత్సు చ దంతిషు॥ 9-10-1(60647)
కూజతాం స్తనతాం చైవ పదాతీనాం మహాహవే।
నిహతేషు మహారాజ హయేషు బహుధా తదా॥ 9-10-2(60648)
ప్రక్షయే దారుణే ఘోరే సంహారే సర్వదేహినాం।
నానాశస్త్రసమావాపే వ్యతిషక్తరథద్విపే॥ 9-10-3(60649)
హర్షణే యుద్ధశౌండానాం భీరూణాం భయవర్ధనే।
గాహమానేషు యోధేషు పరస్పరవధైషిషు॥ 9-10-4(60650)
ప్రాణాదానే మహాఘోరే వర్తమానే దురోదరే।
సంగ్రామే ఘోరరూపే తు యమరాష్ట్రవివర్ధనే॥ 9-10-5(60651)
పాండవాస్తావకం సైన్యం వ్యధమన్నిశితైః శరైః।
తథైవ తావకా యోధా జఘ్నుః పాండవసైనికాన్॥ 9-10-6(60652)
తస్మింస్తథా వర్తమానే యుద్ధే భీరుభయావహే।
పూర్వాహ్ణే చాపి సంప్రాప్తే భాస్కరోదయనం ప్రతి॥ 9-10-7(60653)
లబ్ధలక్షాః పరే రాజన్రక్షితాస్తు మహాత్మనా।
అయోధయంస్తవ బలం మృత్యుం కృత్వా నివర్తనం॥ 9-10-8(60654)
బలిభిః పాండవైర్దృప్తైర్లైబ్ధలక్షైః ప్రహారిభిః।
కౌరవ్యసీదత్పృతనా మృగీవాగ్నిబయాకులా॥ 9-10-9(60655)
తాం దృష్ట్వా సీదతీం సేనాం పంకే గామివ దుర్బలాం।
ఉజ్జిహీర్షుస్తదా శల్యః ప్రాయాత్పాండుసుతాన్ప్రతి॥ 9-10-10(60656)
మద్రరాజః సుసంక్రుద్ధో గృహీత్వా ధనురుత్తమం।
అభ్యద్రవత సంగ్రామే పాండవానాతతాయినః॥ 9-10-11(60657)
పాండవా అపి భూపాల సమరే జితకాశినః।
మద్రరాజం సమాసాద్య బిభిదుర్నిశితైః శరైః॥ 9-10-12(60658)
తతః శరశతైస్తీక్ష్ణైర్మద్రరాజో మహారథః।
అర్దయామాస తాం సేనాం ధర్మరాజస్య పశ్యతః॥ 9-10-13(60659)
ప్రాదురాసన్నిమిత్తాని నానారూపాణ్యనేకశః।
చచాల శబ్దం కుర్వాణా మహీ చాపి సపర్వతా॥ 9-10-14(60660)
[సదండశూలా దీప్తాగ్రా దీర్యమాణాః సమంతతః।]
ఉల్కా భూమిం దివః పేతురాహత్య రవిమండలం॥ 9-10-15(60661)
మృగాశ్చ మహిషాశ్చాపి పక్షిణశ్చ విశాంపతే।
అపసవ్యం తదా చక్రుః సేనాం తే బహుశో నృప॥ 9-10-16(60662)
[భృగుసూనుధరాపుత్రౌ శశిజేన సమన్వితౌ।
చరమం పాండుపుత్రాణాం పురస్తాత్సర్వభూభుజాం॥ 9-10-17(60663)
శస్త్రాగ్రేష్వభవజ్జ్వాలా నేత్రాణ్యాహత్య వర్షతీ।
శిరః స్వలీయంత భృశం కాకోలూకాశ్చ కేతుషు]॥ 9-10-18(60664)
తతస్తద్యుద్ధమత్యుగ్రమభవత్సహచారిణాం।
తథా సర్వాణ్యనీకాని సన్నిపత్య జనాధిప॥ 9-10-19(60665)
అభ్యఘ్నత్కౌరవో రాజా పాండవానామనీకినీం।
శల్యస్తు శరవర్షేణ వర్షన్నివ సహస్రదృక్॥ 9-10-20(60666)
అభ్యవర్షత ధర్మాత్మా కుంతీపుత్రం యుధిష్ఠిరం।
భీమసేనం శరైశ్చాపి రుక్మపుంఖైః శిలాశితైః॥ 9-10-21(60667)
ద్రౌపదేయాంస్తథా సర్వాన్మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ।
ధృష్టద్యుంనం చ శైనేయం శిఖండినమథాపి చ॥ 9-10-22(60668)
ఏకైకం దశభిర్బాణైర్వివ్యాధ స మహాబలః।
తతోఽసృజద్బాణవర్షం ఘర్మాంతే మఘవానివ॥ 9-10-23(60669)
తతః ప్రభద్రకా రాజన్సోమకాశ్చ సహస్రశః।
పతితాః పాత్యమానాశ్చ దృశ్యంతే శల్యసాయకైః॥ 9-10-24(60670)
భ్రమరాణామివ వ్రాతాః శలభానామివ వ్రజాః।
హాదిన్య ఇవ మేఘేభ్యః శల్యస్య న్యపతఞ్శరాః॥ 9-10-25(60671)
ద్విరదాస్తురగాశ్చార్తాః పత్తయో రథినస్తథా।
శల్యస్య బాణైరపతన్బభ్రముర్వ్యనదంస్తథా॥ 9-10-26(60672)
ఆవిష్ట ఇవ మద్రేశో మన్యునా పౌరుషేణ చ।
ప్రాచ్ఛాదయదరీన్సంఖ్యే కాలసృష్ట ఇవాంతకః।
వినర్దమానో మద్రేశో మేఘహాదో మహాబలః॥ 9-10-27(60673)
సా వధ్యమానా శల్యేన పాండవానామనీకినీ।
అజాతశత్రుం కౌంతేయమభ్యధావద్యుధిష్ఠిరం॥ 9-10-28(60674)
తాం సంమర్ద్య శతైః సంఖ్యే లఘుహస్తః శితైః శరైః।
బాణవర్షేణ మహతా యుధిష్ఠిరమతాడయత్॥ 9-10-29(60675)
తమాపతంతం జాత్యశ్వైః క్రుద్ధో రాజా యుధిష్ఠిరః।
అవారయచ్ఛరైస్తీక్ష్ణైర్మహాద్విపమివాంకుశైః॥ 9-10-30(60676)
తస్య శల్యః శరం ఘోరం ముమోచాశీవిషోపమం।
సోఽభ్యవిధ్యన్మహాత్మానం వేగేనాభ్యపతచ్చ గాం॥ 9-10-31(60677)
తతో వృకోదరః క్రుద్ధః శల్యం వివ్యాధ సప్తభిః।
పంచభిః సహదేవస్తు నకులో దశభిః శరైః॥ 9-10-32(60678)
ద్రౌపదేయాశ్చ శత్రుఘ్నం శూరమార్తాయనిం శరైః।
అభ్యవర్షన్మహారాజ మేఘా ఇవ మహీధస్ం॥ 9-10-33(60679)
తతో దృష్ట్వా వార్యమాణం శల్యం పార్థైః సమంతతః।
కృతవర్మా కృపశ్చైవ సంక్రుద్ధావభ్యధావతాం॥ 9-10-34(60680)
ఉలూకశ్చ మహావీర్యః శకునింశ్చాపి సౌబలః।
సమాగంయాథ శనకైరశ్వత్థామా మహాబలః।
తవ పుత్రాశ్చ కార్త్స్న్యేన జుగుపుః శల్యమాహవే॥ 9-10-35(60681)
భీమసేనం త్రిభిర్విద్ధా కృతవర్మా శిలీముఖైః।
బాణవర్షేణ మహతా క్రుద్ధరూపమవారయత్।
ధృష్టద్యుంనం తతః క్రుద్ధో బాణవర్షైరపీడయత్॥ 9-10-36(60682)
ద్రౌపదేయాంశ్చ శకునిర్యమౌ చ ద్రౌణిరభ్యయాత్॥ 9-10-37(60683)
దుర్యోధనో యుధాంశ్రేష్ఠ ఆహవే కేశవార్జునౌ।
సమభ్యయాదుగ్రతేజాః శరైశ్చాప్యహనద్బలీ॥ 9-10-38(60684)
ఏవం ద్వంద్వశతాన్యాసంస్త్వదీయానాం పరైః సహ।
ఘోరరూపాణి చిత్రాణి తత్రతత్ర విశాంపతే॥ 9-10-39(60685)
ఋక్షవర్ణాంజఘానాశ్వాన్భోజో భీమస్య సంయుగే।
సోఽవతీర్య రథోపస్థాద్ధతాశ్వాత్పాండునందనః।
కాలో దండమివోద్యంయ గదాపాణిరయుధ్యత॥ 9-10-40(60686)
ప్రముఖే సహదేవస్య జఘానాశ్వాన్స మద్రరాట్।
తతః శల్యస్య తనయం సహదేవోఽసినావధీత్॥ 9-10-41(60687)
గౌతమః పునరాచార్యో ధృష్టద్యుంనమయోధయత్।
అసంభ్రాంతమసంభ్రాంతో యత్నవాన్యత్నవత్తరం॥ 9-10-42(60688)
ద్రౌపదేయాంస్తథా వీరానేకైకం దశభిః శరైః।
అవిద్ధ్యదాచార్యసుతో నాతిక్రుద్ధో హసన్నివ॥ 9-10-43(60689)
[పునశ్చ భీమసేనస్య జఘానాశ్వాంస్తథాఽఽహవే।
సోఽవతీర్య రథాత్తూర్ణం హతాశ్వః పాండునందనః॥ 9-10-44(60690)
కాలో దణ్·డమివోద్యంయ గదాం క్రుద్ధో మహాబలః।
పోథయామాస తురగాన్రథం చ కృతవర్మణః।
కృతవర్మా త్వవప్లుత్య రథాత్తస్మాదపాక్రమత్॥] 9-10-45(60691)
శల్యోఽపి రాజన్సంక్రుద్ధో నిఘ్నన్సోమకపాండవాన్।
పునరేవ శితైర్బాణైర్యుధిష్ఠిరమపీడయత్॥ 9-10-46(60692)
తస్య భీమో రణే క్రుద్ధః సందశ్య దశనచ్ఛదం।
వినాశాయాభిసంధాయ గదామాదాయ వీర్యవాన్॥ 9-10-47(60693)
యమదండప్రతీకాశాం కాలరాత్రిమివోద్యతాం।
గజవాజిమనుష్యాణాం దేహాంతకరణీమతి॥ 9-10-48(60694)
హేమపట్టపరిక్షిప్తాముల్కాం ప్రజ్వలితామివ।
శైక్యాం వ్యాలీమివాత్యుగ్రాం వజ్రకల్పామయోమయీం॥ 9-10-49(60695)
చందనాగురుపంకాక్తాం ప్రమదామీప్సితామివ।
వసామేదోపదిగ్ధాంగీం జిహ్వాం వైవస్వతీమివ॥ 9-10-50(60696)
పటుఘంటాశతరవాం వాసవీమశనీమివ।
నిర్ముక్తాశీవిషాకారాం పృక్తాం గజమదైరపి॥ 9-10-51(60697)
త్రాసనీం సర్వభూతానాం స్వసైన్యపరిహర్షిణీం।
మనుష్యలోకే విఖ్యాతాం గిరిశృంగవిదారణీం॥ 9-10-52(60698)
యయా కైలాసభవనే మహేశ్వరసఖం బలీ।
ఆహ్వయామాస కౌంతేయః సంక్రుద్ధమలకాధిపం॥ 9-10-53(60699)
యయా మాయామయాందృప్తాన్సుబహూంధనదాలయే।
జఘాన గుహ్యకాన్క్రుద్ధో మందారార్థే మహాబలః।
నివార్యమాణో బహుభిర్ద్రౌపద్యాః ప్రియమాస్థితః॥ 9-10-54(60700)
తాం వజ్రమణిరత్నౌఘకల్మాషాం వజ్రగౌరవాం।
సముద్యంయ మహాబాహుః శల్యమభ్యపతద్రణే॥ 9-10-55(60701)
గదయా యుద్ధకుశలస్తయా దారుణనాదయా।
పోథయామాస శల్యస్య చతురోఽశ్వాన్మహాజవాన్॥ 9-10-56(60702)
తతః శల్యో రణే క్రుద్ధః పీనే వక్షసి తోమరం।
నిచఖాన నదన్వీరోవర్మ భిత్త్వా చ సోభ్యయాత్॥ 9-10-57(60703)
వృకోదరస్త్వసంభ్రాంతస్తమేవోద్ధృత్య తోమరం।
యంతారం మద్రరాజస్య నిర్బిభేద తదా హృది॥ 9-10-58(60704)
స భిన్నవర్మా రుధిరం వమన్విత్రస్తమానసః।
పపాతాభిముఖో భీమం మద్రరాజస్త్వపాక్రమత్॥ 9-10-59(60705)
కృతప్రతికృతం దృష్ట్వా శల్యో విస్మితమానసః।
గదామాశ్రిత్య ధర్మాత్మా ప్రత్యమిత్రమవైక్షత॥ 9-10-60(60706)
తతః సుమనసః పార్థా భీమసేనమపూజయన్।
తే దృష్ట్వా కర్మ సంగ్రామే ఘోరమక్లిష్టకర్మణః॥ ॥ 9-10-61(60707)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి శల్యవధపర్వణి అష్టాదశదివసయుద్ధే దశమోఽధ్యాయః॥ 10 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-10-17 భృగ్వితి। సర్వభూభుజాం కృత్స్నపృథ్వీపతీనాం పాండుపుత్రాణాం పాండవానాం చరమం విలోమగణనయా ప్రథమం యుధిష్ఠిరమభిలక్ష్య శక్రభౌమబుధాః సప్తమస్థానే బలావహాః ఆసన్। ఏతచ్చ సర్వభూభుజామితి ఫలస్య జనకమిత్యర్థః॥
9-10-18 ఆహత్య స్పృష్ట్వా। వర్షతీ భువి పతంతీ॥
9-10-49 పరిక్షిప్తాం పరిచ్ఛన్నాం॥
9-10-51 వాసవీమైంద్రీం। రాసనీమితి పాఠే శబ్దవతీం॥
9-10-53 మహేశ్వరసఖం కుబేరం॥
9-10-10 దశమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.